Fifth Freedom vluchten:
Waarom ze een zegen zijn voor reizigers

Er zijn zoveel vluchten tussen verschillende landen in de wereld dat het bijna als vanzelfsprekend wordt gezien dat je van land A naar land B kunt vliegen. Dat dit nu mogelijk is is te danken aan het resultaat van de Chicago conventie in 1944 waar werd gesproken over liberalisering van de luchtvaartwereld.  

 

Op deze pagina neem ik je mee in de eerste vijf vrijheden van lucht. In totaal zijn er negen, de laatste drie hebben met name te maken met het mogen maken van vluchten tussen twee plekken binnen een land via een derde land (Stel dat American Airlines van New York naar Chicago zou vliegen via Montreal(Canada)). 

 

Met name de fifth freedom om the air is er een om te onthouden. 

First freedom of the air

Het recht om van A naar C te vliegen over B. Alle deelnemende landen van IATA geven andere deelnemende landen het recht om over hun grondgebied heen te vliegen (zonder te landen). Een concreet voorbeeld is een vlucht van Amsterdam naar New York waarbij bijvoorbeeld over Groot Britannie en Ierland heen gevlogen wordt. Zonder deze freedom of the air zou het huidige vliegverkeer onmogelijk zijn. 

 

Een uitzonderig hierop is momenteel spelende in het Midden Oosten. Ondanks dat zowel Qatar als een aantal andere golfstaten lid zijn van de IATA wordt luchtvaartmaatschappijen uit Qater toch de toegang ontzegd tot de luchtruimen van de andere golfstaten door een politiek conflict, resulterend in veel langere vliegtijden van en naar Doha in Qatar.

 

Fifth Freedom vluchten: Waarom ze een zegen zijn voor reizigers​

Second freedom of the air

Dit recht werd met name in het (verre) verleden vaak uitgeoefend en behelst het mogen landen in een land anders dan de bestemming om technische redenen. Vroeger toen de vliegtuigen nog niet de capaciteiten hadden om grote afstanden te overbruggen waren bijvoorbeeld voor een reis van Amsterdam naar Jakarta diverse stops nodig om nieuwe brandstof in te slaan. 

 

 

Een voorbeeld uit de moderne tijd vinden we bij onze westerburen. British Airways voert vluchten uit met een Airbus A318 (een korte afstand toestel) om vluchten uit te voeren tussen Londen en New York. Hierbij vindt een technische stop plaats in Shannon (Ierland) waar het toestel van voldoende brandstof wordt voorzien om de Atlantische oversteek te maken. 

 

Bijkomend voordeel voor de passagiers aan boord is dat ze in Shannon alvast de immigratie procedure doorlopen van de Verenigde Staten waardoor ze bij aankomst in New York als domestic vlucht worden beschouwd.

Third freedom of the air

Het derde recht is er een die we allemaal wel kennen. Het geeft KLM bijvoorbeeld het recht om van Nederland (thuisland KLM) naar Frankrijk te vliegen. Daarbij heeft KLM het recht om passagiers te vervoeren op deze vluchten tussen Nederland en Frankrijk. 

 

Op basis van deze derde vrijheid heeft een luchtvaartmaatschappij dus de mogelijkheid om enkele reizen van thuisland naar een ander land aan te bieden.

Fifth Freedom vluchten: Waarom ze een zegen zijn voor reizigers​

Fourth freedom of the air

De vierde vrijheid in de lucht is vergelijkbaar met de derde vrijheid. Het gaat wederom om vluchten tussen het thuisland van de luchtvaartmaatschappij en een ander land. Bij het vierde recht gaat het om de terugreis naar het thuisland.

 

Mocht KLM in het voorbeeld bij de derde vrijheid passagiers tussen Nederland en Frankrijk vervoeren, het vierde recht bepaald dat KLM dat ook mag tussen Frankrijk en Nederland. De combinatie van de derde en vierde vrijheden zorgt ervoor dat een luchtvaartmaatschappij retour tickets kan aanbieden tussen thuisland en een ander land. 

Fifth freedom of the air

Om diverse redenen willen luchtvaartmaatschappijen soms nadat ze van land A naar land B zijn gevlogen ook nog doorvliegen naar land C. KLM heeft bijvoorbeeld op vluchten van Amsterdam naar Kuala Lumpur een extra vlucht toegevoegd naar Jakarta. Het KLM vliegtuig vliegt dus van Amsterdam naar Maleisië (third freedom vlucht) en bij wijze van dessert wordt er nog een extra vlucht aan vast geplakt tussen Maleisië en Indonesië. Het uitvoeren van een vlucht tussen twee landen die beide niet het thuisland zijn van de luchtvaartmaatschappij wordt een fifth freedom flight genoemd.


Er kunnen verschillende redenen zijn waarom luchtvaartmaatschappijen fifth freedom vluchten uitvoeren, een aantal daarvan zijn:

  • De afstand tussen land A en C is te groot voor het uitvoerende vliegtuig;
  • Het vliegtuig zou na de vlucht van land A naar land C te lang aan de grond staan voor de retourvlucht. De wachttijd wordt opgevuld met een extra bestemming en dus extra inkomsten.

Waarom fifth freedom vluchten een zegen zijn voor passagiers

Zonder de eerste vier vrijheden zou de moderne burgerluchtvaart niet kunnen bestaan. De vijfde vrijheid is echter diegene die de meeste voordelen voor de reiziger met zich meebrengt. 

Grotere vliegtuigen

Wanneer je normaal gesproken tussen bijvoorbeeld Frankfurt en Madrid vliegt dan zul je gebruik maken van bijvoorbeeld de vluchten van Iberia of Lufthansa. Beide zijn Europese luchtvaartmaatschappijen uit resp. Spanje en Duitsland. Zij voeren hun vluchten uit met kleinere toestellen die zich kenmerken doordat er maar 1 gangpad is. 

 

Luchtvaartmaatschappijen die fifth freedom vluchten uitvoeren tussen twee steden doen dat in de regel met zogeheten Wide Body toestellen, oftewel toestellen die gebruikt worden voor langere vaak intercontinentale vluchten. Waarom is dit dan een zegen voor passagiers? 

Grotere vliegtuigen: Economy class

Omdat wide body toestellen over het algemeen voor grotere afstanden worden ingezet wordt er meer rekening gehouden met het comfort van passagiers aan boord dan op de small body toestellen voor de kortere vluchten. Dit vertaalt zich dan in bijvoorbeeld meer beenruimte tussen de stoelen. Daarnaast hebben wide body toestellen over het algemeen minder last van de weersomstandigheden waardoor je minder last hebt van turbulentie.

Grotere vliegtuigen: business class

Het grootste voordeel van fifth freedom vluchten is de business class stoel. Bij vluchten binnen Europa stelt de business class stoel tegenwoordig weinig meer voor. Vaak krijg je een gewone economy class stoel. Het enige onderscheid met economy class is dat de stoel naast je blocked is, wat niet meer wil zeggen dan dat hij vrij wordt gehouden. De maaltijd is vaak net iets beter dan die van economy. 

 

De business class op fifth freedom vluchten is vaak het complete pakket. Het belangrijkste in mijn beleving is dat je een stoel krijgt die volledig plat kan (slaapstand) en dat je vanaf je stoel vrijwel altijd toegang hebt tot het gangpad, zonder dat je over een buurman heen hoeft te stappen.

Goedkopere vluchten

Luchtvaartmaatschappijen die fifth freedom vluchten aanbieden geven vaak een flinke korting op de stoelprijs die normaal is op een bepaalde route. Doordat zij met relatief grote toestellen (lees: meer passagiers) dezelfde route afleggen als de luchtvaartmaatschappijen met kleinere toestellen, kunnen ze het zich veroorloven minder voor een stoel te vragen. 

 

In de onderstaande afbeelding zie je het aanbod in business class voor een one-way vlucht tussen Frankfurt en Madrid. LATAM voert een fifth freedom vlucht uit en is meer dan de helft goedkoper dan de concurrentie. Je betaalt dus minder voor dezelfde vlucht en krijgt een beter product aan boord. 

Fifth Freedom vluchten: Waarom ze een zegen zijn voor reizigers​

Meer achtergrond informatie over deze specifieke LATAM vlucht vind je hier.